11 Verkeersveiligheid
 >  Draaicirkels en uitsteken van de bakopbouw
Introductie

Het rijden met zware werkbussen en opleggers vereist nauwkeurigheid en inzicht in de draaicirkels en het uitsteken van de bakopbouw. Deze voertuigen zijn vaak langer en groter dan reguliere voertuigen, wat extra aandacht vraagt bij het maken van bochten en manoeuvres. Onervaren medewerkers kunnen onbedoeld schade veroorzaken aan andere voertuigen, obstakels of infrastructuur. In deze toolbox bespreken we de belangrijkste risico's, de nodige maatregelen, en praktische tips om veilig en schadevrij te rijden.

Risico's > Wat kan er gebeuren?

Onvoldoende inzicht in de draaicirkel:

Onvoldoende kennis van de draaicirkel van grote voertuigen kan leiden tot aanrijdingen met obstakels, voertuigen of infrastructuur, vooral in krappe bochten of nauwe doorgangen.

Verkeerd inschatten van de bakopbouw:

Onjuiste inschatting van de bakopbouw kan schade veroorzaken, bijvoorbeeld bij het draaien in smalle straten of het manoeuvreren op een bouwplaats.

Beperkt zicht:

Gebrekkig zicht door de omvang van het voertuig kan leiden tot schade aan personen, voertuigen of eigendommen, vooral bij manoeuvres in drukke of onoverzichtelijke gebieden.

Onervarenheid met grote combinaties:

Het gebrek aan ervaring met grote voertuigen kan leiden tot foutieve manoeuvres en ongelukken.

Maatregelen > Wat moet je doen?
  • Training en instructie:

    • Zorg dat nieuwe medewerkers een gedegen introductietraining krijgen over het rijden met grote voertuigen en opleggers.
    • Gebruik praktijkvoorbeelden en simulaties om draaicirkels en de werking van de bakopbouw uit te leggen, zodat medewerkers beter begrijpen hoe het voertuig zich gedraagt in verschillende situaties.
  • Gebruik van hulpmiddelen:

    • Installeer camera’s en sensoren op voertuigen om het zicht te verbeteren, vooral bij manoeuvres in krappe ruimtes.
    • Gebruik spiegels, markeringen en andere visuele hulpmiddelen om de bestuurder beter te helpen bij het inschatten van de ruimte en het uitsteken van de bakopbouw.
  • Communicatie:

    • Stimuleer het gebruik van portofoons voor communicatie bij manoeuvres op drukke of onoverzichtelijke locaties. Dit voorkomt miscommunicatie.
    • Geef duidelijke aanwijzingen en begeleiding wanneer een collega een lastige manoeuvre uitvoert, vooral in smalle ruimtes of drukke omgevingen.
  • Planning en routekeuze:

    • Vermijd smalle wegen en krappe bochten waar mogelijk. Plan routes die ruimte bieden voor veilige manoeuvres.
    • Stel medewerkers op de hoogte van specifieke aandachtspunten per route, zoals verkeersborden, smalle doorgangen of lastige bochten.


Draaicirkels voertuigen: Bouwkundig detailleren - details bouwkunde.
Tips > Voor meer informatie
  • Ken je voertuig:

    • Controleer de draaicirkel van de combinatie voor vertrek en zorg ervoor dat je weet hoe het voertuig zich gedraagt bij het draaien.
    • Oefen in een veilige omgeving (zoals een leeg terrein) om de bakopbouw beter te leren inschatten en je manoeuvres te verbeteren.
  • Rustig en gecontroleerd rijden:

    • Verminder snelheid bij het nemen van bochten of bij het manoeuvreren op beperkte ruimte. Dit geeft je meer tijd om snel te reageren en eventuele obstakels te vermijden.
    • Houd altijd voldoende afstand van obstakels, zodat je tijd hebt om bij te sturen indien nodig.
  • Gebruik hulpmiddelen effectief:

    • Controleer spiegels regelmatig en maak gebruik van de aanwezige camera’s en sensoren om te zorgen voor een goed overzicht van de omgeving.
    • Houd rekening met de dode hoeken en zorg dat je altijd weet wat er rondom je voertuig gebeurt.
  • Wees alert op je omgeving:

    • Let goed op verkeersborden, waarschuwingssignalen en obstakels die je pad kunnen kruisen.
    • Houd rekening met voetgangers en fietsers, vooral in drukke of stedelijke gebieden, waar ze zich onverwacht kunnen bevinden.
  • Vraag om hulp indien nodig:

    • Als je niet zeker bent van de ruimte of het manoeuvre, vraag dan om hulp van een collega die kan assisteren bij het parkeren of manoeuvreren.
    • Als het nodig is, gebruik een tweede persoon om de situatie goed in te schatten en aanwijzingen te geven.

Schade door onervarenheid met draaicirkels en het uitsteken van de bakopbouw kan grotendeels worden voorkomen door training, het gebruik van hulpmiddelen, en aandacht voor de omgeving. Door medewerkers goed voor te bereiden, praktisch te trainen en hulpmiddelen effectief in te zetten, kunnen we de veiligheid aanzienlijk verbeteren. 
Discussie > Bespreek het met je collega’s!

Ga met elkaar in gesprek over het volgende:

  1. Wat kunnen we doen om onervaren medewerkers sneller vertrouwd te maken met grote voertuigen?
  2. Welke hulpmiddelen kunnen we verder inzetten om de zichtbaarheid te verbeteren?
  3. Hoe kunnen we de draaicirkels van onze voertuigen beter leren inschatten?

Scan de volgende code met de app om deze toolbox te bekijken.